Eklektisizm, en basit anlamıyla, felsefe veya sanatta önceki veya mevcut dönemlerden ödünç alınan farklı unsurların bir araya getirilerek yeni bir yapıt oluşturulması anlamına gelir. Post-punk da birden fazla türü, tarzı ve modu birleştiren ve bu yönüyle sanatsal eklektizm ile karakterize edilen bir müzik türüdür. Post-punk sanatçıları eklektisizmi metodolojik olarak uygulamış, yeni sesler denerken punk ve rock müzik gelenekleri üzerinde yenilikler yapmış ve bunları taklit etmiştir. 

Taklit ile ne kastettiğimi, Aristoteles’in başyapıtı Poetika’ya atıfta bulunarak anlatayım. Taklit, sanat ve felsefede sonsuz bir döngünün parçasıdır. Platon gibi Aristoteles için de sanatsal eser yaratmanın temelinde taklit vardır. Ancak bunu basit bir öykünme ile karıştırmamak gerek. Aksine o, taklidin kişinin “bilme, eyleme ve yaratma” serüvenine eşlik eden entelektüel bir içeriğe sahip olduğunu ya da olması gerektiğini söyler. Bu anlamıyla taklit, özgünlüğün eksikliği değil, sanatsal evrim için gerekli bir süreçtir. Yaratıcılık ve özgünlük, genellikle taklit süreçlerinin bir sonucudur. Nitekim, pek çok post-punk grubu, punk’ın taklitçileri olarak başlamış; punk’ın melodilerini, ritimlerini ve tonlarını kullanarak kendi türlerine evrilmiştir. Sex Pistols’tan esinlenen ve Warsaw adlı punk grubu olarak müziğe başlayan Joy Division, bunun en erken örneği olarak gösterilebilir. 

Dolayısıyla, taklitle başlayan post-punk aynı zamanda yaratıcı kıvrımlar da ekleyerek hem genel olarak müziğin hem de özel olarak kendi türünün sınırlarını zorladı. Post-punk sanatçılarının punk’ın agresif sadeliğinden koparak sentezleyiciler, minimalizm ve deneysel sesler gibi unsurları müziğe katmalarıyla “buluş” olarak ifade edilebilecek gerçekten yeni bir şeyin yaratılması süreci başladı. Öte yandan, gerçek icat genellikle kombinasyondan ortaya çıkar. Bu nedenledir ki, post-punk; funk, caz, reggae ve hatta klasik müzik gibi çeşitli kaynaklardan gelen etkileri harmanlayarak sanatsal eklektisizmi temsil etti. Post-punk denince çoğunlukla akla ilk gelen soğukkanlı performanslar ve içe dönük şarkı sözleri, bir buluş olarak post-punk’ın kendine özgü estetiğini oluştururken Public Image Ltd. ve The Slits gibi gruplar dub, disko ve reggae’yi sound’larına dahil ederek en önemli kombinasyon örneklerini ortaya koydu ve yine akla ilk gelen gruplar arasındaki yerlerini aldı. 

Post-punk’ın öyküsü, yeniden keşfederek büyümenin öyküsüdür. Sanatsal eklektisizm sayesinde, post-punk sınırları bulanıklaştırır ve yeni yollar açarken geçmiş etkileri onurlandıran eserler yaratır. Benzersiz bir şey yaratmak için tanıdık malzemeleri bir araya getiren bir tarif gibi, post-punk’ın mirası, hem köklerine bir övgü hem de yaratıcı ruhun bir kanıtıdır.

İngiliz plak yapımcısı Martin Hannett (1948 – 1991) bir kayıt stüdyosunda, 1980 civarı. (Fotoğraf Kevin Cummins/Getty Images)

Bir Post-Punk Şarkısı Tarifi

Öyleyse, bir post-punk şarkısı yazmak için gereken şey; müzikal deneysellik, şiirsel sözler, tür füzyonu ve sanatsal duruşu harmanlayan katmanlı bir süreç olacaktır. Şimdi, kendi post-punk parçanızı oluşturmanıza yardımcı olacak o tarife bakalım:

  1. Müzikal Füzyon ile Deneyler
  • Keskin ve köşeli gitar riff’leri, çiğ bir bas çizgisi ve sürüş ritimleri gibi punk bir temelle başlayın.
  • Farklı müzik türlerinden esintiler, elektronik sesler, kültürel öğeler veya beklenmedik unsurları dahil ederek türleri harmanlayabilirsiniz. 
  • Atmosferik bir ton yaratmak için reverb, delay ve chorus pedalları gibi efektlerle denemeler yapın.
  • Bunları yaparken minimalizmi elden kaçırmayın. Post-punk derin hisler verir ama basitlikle gelişir. Sadeleştirilmiş ama yenilikçi enstrümantasyon kullanın.
  1. Yıkıcı ve Şiirsel Sözler
  • Sosyal, varoluşsal veya derin kişisel temalardan ilham alın.
  • Joy Division veya The Fall gibi iç gözlemi çağrıştıran canlı imgeler ve soyut ifadeler kullanabilirsiniz.
  • Punk’ın asi ruhunu daha derin, daha felsefi düşüncelerle harmanlayarak hamlık ve zekayı dengeleyin.
  1. Alışılmadık Şarkı Yapısı
  • Geleneksel bölüm-nakarat-bölüm formatlarından kaçının. Bunun yerine tekrarları, yüksek ses veya fısıltı ya da konuşma içeren bölümleri, beklenmedik tempo değişikliklerini keşfedin.
  • Dinleyicinin ilgisini çeken ve hafifçe tedirgin eden uyumsuzluk ve dinamik değişimleri benimseyin.
  1. Kendin Yap Üretim Tarzı
  • Ham, cilalanmamış bir ses yakalayın. Alışılmadık alanlarda kayıt yapabilir veya kasıtlı olarak kusurlu bölümlerin kalmasına izin verebilirsiniz.
  • Stüdyoya zaman veya kaynak ayıramıyorsanız, GarageBand veya Ableton gibi yazılımları kullanarak katmanlı sesler deneyin.
  1. Görsel Sanatlarla İşbirliği
  • Tekli veya albüm kapağınız için cesur, düşündürücü sanat eserleri tasarlayın. İlham almak için en temelde Joy Division’ın Unknown Pleasures’ını veya PiL’in Metal Box’ını düşünebilirsiniz.
  • Parçanızın temalarıyla uyumlu posterler veya sınırlı sayıda üretilen ambalajlar gibi fiziksel ortamları keşfedin.
  • Sanatçılarla, tasarımcılarla işbirliği yaparak ve hatta kendi ticari ürünlerinizi yaratarak müziğinizi görsel dünyaya bağlayın.
  • Müziğinizin, performanslar sırasında projeksiyonlar veya minimalist sahne kurulumları gibi canlı görsellere nasıl ilham verebileceğini düşünün.
  1. Açık Fikirli Bir Label veya Dağıtım Platformu Bulmak
  • Deneysel ve yıkıcı müziğe öncelik veren platformları veya label’ları arayın. 
  • Günümüz dünyasında Bandcamp, SoundCloud ve Spotify üzerinden kendi müziğinizi yayınlamak da halihazırda mükemmel seçenekler. 
  • Çalışmalarınızı paylaşmak için niş topluluğunuz içinde bir ağ oluşturun. Instagram’da dinleyicilerinizle daha yakın iletişim kuracağınız bir kanal oluşturmak iyi bir fikir olabilir. 
  1. Yinele ve Gerçekleştir
  • Post-punk, canlı enerjiyle büyür. Ulaşılmazı oynamayın. Etkisini geliştirmek ve dinleyicilerle bağ kurmak için şarkınızı canlı ortamlarda test edin.
  • Mükemmellikten ziyade performansın özünü yakalayanı bulmak için çok sayıda kayıt yapın. 

Böylece, özgün ses manzaralarını, felsefi şarkı sözlerini, tür değiştiren etkileri ve çağrışım yapan görselleri bir araya getirerek post-punk’ın sınırlarını zorlarken ethosunu da yakalayan bir şarkı oluşturabilirsiniz.